เขาพลอยแหวน ภูเขาที่เคยขุดพลอย วัดบนยอดเขา และร่องรอยภูเขาไฟเก่าในจันทบุรี

28 สิงหาคม 2569

เหลือเวลาครึ่งวันก่อนกลับกรุงเทพ จะไปเดินตลาดพลอยในเมืองอีกรอบ หรือขับออกไปท่าใหม่เพื่อดูภูเขาที่พลอยเคยถูกขุดขึ้นมาจริงๆ ถ้าใจเอนไปทางหลัง เช็กลิสต์ข้างล่างช่วยให้ครึ่งวันนั้นไม่เสียเปล่า

เขาพลอยแหวนเป็นเนินเขาในอำเภอท่าใหม่ ที่คนรุ่นก่อนเคยขุดหาพลอยกันคึกคัก ปัจจุบันบนเขามีวัดและเจดีย์บนยอด มองลงมาเห็นสวนและบ้านเรือนรอบเขาเป็นวงกว้าง

ก่อนออกจากที่พัก

ทางขึ้นยอดเป็นบันได ใช้แรงพอสมควรแม้ไม่ใช่เขาสูง และทั้งหมดเป็นเขตวัด การแต่งตัวจึงสำคัญพอๆ กับการเตรียมแรง

• เสื้อมีแขน กางเกงหรือกระโปรงคลุมเข่า
• รองเท้าเดินสบายที่ถอดใส่ง่าย เผื่อต้องถอดเข้าเขตศาสนสถาน
• น้ำดื่ม หมวก หรือร่ม เพราะช่วงสายถึงบ่ายแดดจัด
• เลี่ยงขึ้นตอนฝนตกหนัก บันไดเปียกลื่นได้
• คนที่เข่าไม่ดีหรือพาผู้สูงวัยไป ให้เผื่อเวลาพักระหว่างทาง

บนเขาและในเขตวัด

เขาลูกนี้เป็นทั้งที่เที่ยวและที่ทำบุญของคนในพื้นที่ ระหว่างขึ้นลงจึงมักเจอคนมาไหว้พระ ให้นึกถึงว่าตัวเองเป็นแขกของวัด

• ถอดหมวกและพูดเบาเมื่อเข้าใกล้เจดีย์หรือโบสถ์
• ถ่ายรูปวิวได้ แต่ไม่ปีนขึ้นไปยืนบนฐานเจดีย์หรือกำแพง
• ไม่เก็บก้อนหินหรือดินในเขตวัดกลับบ้าน
• ขยะทุกชิ้นถือลงมาด้วย

สำหรับคนที่มาเพราะเรื่องพลอย

นักธรณีอธิบายว่าพลอยแถบตะวันออกมาคู่กับหินบะซอลต์ ซึ่งเป็นหินที่เกิดจากลาวาของภูเขาไฟยุคเก่า หินผุไปแต่พลอยเนื้อแข็งยังอยู่ในดินให้คนขุดพบ รายละเอียดทางธรณีลึกกว่านี้มาก แต่แค่ภาพกว้างๆ นี้ก็ทำให้มองเนินเขาตรงหน้าต่างไปแล้ว คนที่เคยไล่ดูปล่องภูเขาไฟเก่าทางอีสานตอนล่างมาแล้ว จะเห็นว่าหินภูเขาไฟเล่าเรื่องได้ต่างกันในแต่ละภาค

• ถามคนในพื้นที่ว่าตอนนี้มีบ่อพลอยที่เปิดให้ลองร่อนพลอยหรือไม่ เพราะกิจกรรมแบบนี้เปิดปิดไม่แน่นอน
• ถ้าอยากเห็นขั้นตอนหลังขุด แวะดูช่างเจียระไนที่ทำงานอยู่ในเมืองจันท์ในวันเดียวกัน
• ระวังคนเสนอขายพลอยว่า “ขุดได้จากที่นี่” หากไม่มีความรู้ ให้ใช้หลักดูแหวนและพลอยมือสองก่อนจ่ายเงิน
• ถ้าได้พลอยติดมือกลับไป เตรียมซองหรือถุงผ้าแยกเม็ด ตามวิธีเก็บพลอยไม่ให้ขูดกันเองในกล่อง

คนรุ่นก่อนในท่าใหม่ยังเล่าถึงสมัยที่ผู้คนขุดร่อนหาพลอยกันคึกคัก ทุกวันนี้เขาพลอยแหวนเงียบลง แต่สำหรับคนเมืองจันท์ ภูเขาลูกนี้ยังเป็นเครื่องเตือนว่าชื่อเสียงเรื่องพลอยของเรางอกมาจากดินตรงนี้เอง