ไหว้พระหลายวัดในจันทบุรีวันเดียว จัดลำดับ แต่งกาย และดูแลเข่าเวลานั่งกราบนาน
11 กันยายน 2569
แม่อยากไหว้ให้ได้หลายที่ในวันเดียว ส่วนเราเห็นแม่บ่นปวดเข่ามาตั้งแต่ต้นปี จะจัดเต็มตามใจแม่ หรือจะตัดให้เหลือน้อยที่ให้แม่เดินไหว คำถามนี้เจอกันบ่อยในครอบครัวที่พาผู้ใหญ่มาเที่ยวจันทบุรี และไม่จำเป็นต้องเลือกข้างใดข้างหนึ่ง ถ้าจัดลำดับดีและรู้วิธีถนอมเข่า
จัดกลุ่มตามระยะทาง ไม่ใช่ตามจำนวน
ไม่ต้องตั้งเป้าว่าต้องได้กี่วัด ให้เริ่มจากดูว่าที่ไหนอยู่ใกล้กัน แล้วจัดเป็นกลุ่ม กลุ่มในตัวเมืองอาจมีวัดไทย ศาลเจ้าจีน และโบสถ์คาทอลิกอยู่ในระยะที่ขับรถหรือเดินถึงกันได้ ส่วนวัดบนเนินเขาอย่างวัดเขาสุกิมที่อำเภอท่าใหม่ ใช้เวลามากกว่าและต้องขึ้นที่สูง ควรแยกเป็นอีกช่วงของวัน วัดเขาสุกิมมีรางเลื่อนขึ้นเขาช่วยผ่อนแรง ผู้สูงอายุไม่ต้องเดินบันไดทั้งหมด แต่ข้อมูลการให้บริการอาจเปลี่ยน ควรสอบถามวัดก่อน
ช่วงเช้าเหมาะกับที่ที่ต้องเดินหรือขึ้นที่สูง เพราะอากาศยังไม่ร้อนและแรงยังเต็ม ช่วงบ่ายค่อยไล่ศาสนสถานในเมืองที่มีร่มเงาและนั่งพักได้ ส่วนถ้าทริปตรงกับฤดูที่เปิดให้ขึ้นไปนมัสการรอยพระพุทธบาทบนเขาคิชฌกูฏ อย่ารวมเข้าไปในวันเดียวกับการไหว้วัดอื่น การขึ้นเขาใช้แรงมาก ต้องการทั้งวันหรือทั้งคืนของมันเอง
แต่งกายชุดเดียวให้ใช้ได้ทุกที่
วันที่ต้องเข้าทั้งวัด ศาลเจ้า และโบสถ์ เลือกชุดที่สุภาพสำหรับทุกศาสนา เสื้อมีแขน กางเกงหรือกระโปรงยาวคลุมเข่า สีไม่ฉูดฉาด รองเท้าที่ถอดใส่ง่ายเพราะต้องถอดบ่อย และพกผ้าคลุมไหล่ไว้หนึ่งผืนเผื่ออากาศเย็นในอาคาร
เมื่อเข้าโบสถ์คาทอลิก ไม่ต้องกราบแบบในวัด เดินเงียบ ไม่ส่งเสียง ไม่เดินผ่านหน้าคนที่กำลังสวดภาวนา ถ้ามีพิธีอยู่ ให้นั่งด้านหลังหรือรอด้านนอก บริเวณรอบโบสถ์ยังมีร่องรอยของชุมชนคาทอลิกเชื้อสายเวียดนามที่อยู่มาหลายรุ่นให้เดินดูต่อ ที่ศาลเจ้าจีน ลำดับการไหว้และจำนวนธูปต่างจากวัดไทย อ่านธรรมเนียมไหว้ศาลเจ้าในเมืองท่าแห่งนี้ไว้ก่อนจะได้ไม่เก้ๆ กังๆ
เข่ารับน้ำหนักมากกว่าที่คิด
การนั่งพับเพียบหรือคุกเข่ากราบพระนานๆ ทำให้เข่าถูกงอและรับแรงกดต่อเนื่อง คนวัยทำงานอาจแค่ชา แต่ผู้สูงอายุหรือคนที่มีปัญหาข้อเข่าอยู่แล้วจะปวดได้นานหลายวัน ไหว้หลายที่ในวันเดียว แรงกดก็สะสมเป็นหลายรอบ
“ตอนหนุ่มๆ นั่งพับเพียบฟังพระเทศน์ได้เป็นชั่วโมง เดี๋ยวนี้ขอเก้าอี้แล้ว ไม่มีใครว่าหรอก พระท่านก็ไม่ว่า”
ตัวอย่างคำพูดของผู้ใหญ่ในเมืองจันท์ที่ได้ยินกันบ่อยเวลาไปวัด
วิธีถนอมเข่าที่ทำได้จริง
- สลับท่านั่งบ่อยๆ พับเพียบไปทางซ้ายสักพัก แล้วเปลี่ยนไปทางขวา ไม่ต้องนั่งท่าเดียวจนจบ
- ใช้เบาะรองนั่ง หลายวัดมีเบาะให้ หรือพกผ้าพับหนาๆ ไปเองก็ได้
- กราบให้เสร็จแล้วค่อยนั่งพัก ไม่ต้องนั่งคุกเข่ารอนาน
- นั่งเก้าอี้ได้เลย ถ้าวัดมีเก้าอี้จัดไว้ ผู้สูงอายุนั่งไหว้จากเก้าอี้ได้ ไม่ถือเป็นการไม่เคารพ
- ลุกช้าๆ ใช้มือยันพื้นหรือให้คนข้างๆ ช่วยพยุง อย่าลุกพรวดหลังนั่งนาน เพราะเลือดอาจไหลเวียนไม่ทันจนหน้ามืด
คนที่เล่นกีฬาจะเข้าใจเรื่องแรงกดที่เข่าได้ดีกว่าคนทั่วไป อย่างคนที่เคยดูความต่างของสนับเข่าสายวอลเลย์กับของโกล์ฟุตซอล จะรู้ว่าการลงน้ำหนักที่เข่าซ้ำๆ แต่ละแบบต้องการการป้องกันไม่เหมือนกัน การนั่งกราบในวัดไม่ต้องใช้อุปกรณ์อะไร แต่หลักเดียวกันคือ อย่าให้เข่ารับแรงเดิมนานๆ โดยไม่พัก
ถ้าเข่าบวม ปวดมากจนเดินไม่ถนัด หรือปวดต่อเนื่องหลังกลับจากทริป ควรไปพบแพทย์ ไม่ควรฝืนไหว้ต่อเพียงเพราะตั้งใจไว้แล้ว
ถามก่อนว่าไหว้เพื่ออะไร
บางครอบครัวอยากไหว้ให้ครบตามความเชื่อ บางคนอยากได้ความสงบ บางคนแค่อยากพาผู้ใหญ่ออกจากบ้าน คำตอบนี้กำหนดได้ว่าควรไปกี่ที่ อยู่แต่ละที่นานแค่ไหน และควรพักตรงไหน ไหว้สามที่อย่างใจเย็นอาจได้ความรู้สึกดีกว่าไหว้เจ็ดที่แบบรีบวิ่ง
ถ้าทริปนี้มีผู้ใหญ่ไปด้วย ที่ไหนที่ท่านอยากไปที่สุด และที่ไหนที่เราใส่ไว้เพียงเพราะคิดว่า “มาถึงแล้วต้องไป”?